|
» Ozon Tedavisi » Ozon Hiperbarik
Ozon tedavi ile hiperbarik oksijen tedavi karşılaştırması
Dr Velio Bocci ; Siena-İtalya
Ozon-oksijen tedavisi doktorlar tarafından bilinmemekte ve bu nedenle bu tedavinin hiperbarik oksijen tedavisi (HOT) gibi olup olmadığı sıkça sorulmaktadır.
HOT %100 oksijen verilen bir medikal uygulama olup, deniz seviyesinde, atmosferik basıncın 2-3 katı (genelde 2.6 katı ) oksijen ile yapılan bir tedavidir. Fizyolojik koşullarda, deniz seviyesi ve normal hava, alveollerde pO2 ( O2 : 14% ) 100 mmHg’ya eşdeğer olmaktadır ve arteriyel kandaki pO2 98 mmHg civarındadır,Hb tamamen sature olup ( Hb4O8 ) ve plazmada da 0,3 ml/dl oranında eriyik O2 bulunmaktadır İstirahat halindeki dokular kandan ortalama %25 oranında O2 alır( ör : 5-6 ml O2/dl) , böylece venöz kanda %40 oranında O2 ve H4O8 kalmış olur ve O2 molekülünün 1 tanesini bırakarak H4O6 haline gelir .Bundan dolayı fiziksel olarak plazmada erimiş olan O2 dokuların ihtiyacı için etkin değildir ve bundan dolayı ihtiyaç olan 5,5 ml O2 H4O8 in deoksijenasyonu ile elde edilir . Hiperbarik tankında, 3 atmosferde %100 O2 verilir, bu durumda plazmada eriyik olarak bulunan O2 en fazla 6 ml/dL kadar olup Hb O2 ile tamamen sature olmuştur.Bu durumda plazmada eriyik haldeki O2 hücresel düzeydeki ihtiyacı karşıladığından , Hb4O8 neredeyse hiç O2 bırakma ihtiyacında değildir.
**Hızlı dekompressyon (örneğin 4-5 den 1-2 atmosfere) dekompressyon hastalığına neden olmaktadır , nitrojenin plazmik sıvıda eriyik haline gelmesi, ve ani basınç azalması karşısında gaz haline dönüşerek dissemine gaz embolisine neden olmaktadır. Dalgıç eğer yeterince hızlı bir şekilde hiperbarik tanka yerleştirilebilirse , yavaş dekompresyondan dolayı nitrojen oksijen ile yer değiştirir ve yavaşça vücuttan atılır .
**Karbonmonoksit (CO) zehirlenmesi dünyada en sık görülen ölüm nedeni olup (Ernst ve Zibrak 1998) CO O2 ye göre Hemoglobine 240 kat daha fazla affinite ile bağlanır. CO varlığında HbO2 dissosiyasyon (ayrılma) eğrisi sola kayar ve daha hiperbolik şekil alır ve sonuçta O2 salınımında doku düzeyinde bozukluk olur ve CO miyoglobine bağlanır.
Hiperbarik tankında toksisiteye maruz kalmış kişi plazmada eriyik O2 ile anoksik dokuya O2 sağlayarak ve karbonmonoksit (CO) ve hemoglobin (Hb) ayrışmasını arttırarak kurtarılabilir: Normal hava soluyarak yarılanma ömrü 300 dakika iken , %100 oksijenli (O2) hiperbarik tedavide yarılanma ömrü 20 dakikaya inmektedir. Bunun dışında HOT karbonmonoksitin (CO) cytokrom C oksidazdan dissosiyasyonunu (ayrışmasını) sağlamakta böylece hücresel enerjiyi arttırmaktadır. CO ile intoksikasyonda normobarik O2 verilmesi tabii ki yararlıdır ancak CO-Hb yarılanma ömrü 60 dakikaya iner doku oksijenasyonu daha iyi olur ancak HOT kadar iyi değildir.
**Nadir durumlarda ,hemorajik şok ağır anemiye neden olabilir ve dokunun metabolik ihtiyaçları karşılanamayabilir : eğer uygun kan bulunamazsa veya dini nedenlerden dolayı kan verilemezse o zaman HOT eritrosit kaybını kompanze etmeye çalışır
Bu 3 örnek HOT’nin önemini vurgulamaktadır.
Yan etkiler nadirdir kısmen tipik oksijen toksisitesi (%20 hastada optik semptomlar görülür) antioksidan verilmesi ile ve hipoksi periodunun kısaltılması ile giderilebilir. baro travma riski ve HOT merkezi kurulması için yüksek yatırım bedelleri ve oksijenin çok kolay yanıcı bir gaz olması dikkate alınmalıdır . Son 10 yılda İtalya’da 2 trajik patlama olmuştur biri Napoli de (tek kişilik tank) diğeri Milano da (çok kişinin bulunduğu tank) ve pek çok kişi ölmüştür. Karşılaştırmak gerekirse ozon tedavi bu tip riskler taşımamaktadır ve ozon tedavi maliyetleri de çok çok düşüktür .
Ozon oksijen tedavisi ile HOT arasında köklü farklar vardır.
Her ne kadar gaz karışımı %95-99 oksijen ise de ozon tedavinin hedefi direk olarak kanı oksijenlendirmek değildir .Tüm uygulama şekillerinde arteriyel pO2’de invivo olarak çok az artış olur . Ancak ozon doğru kullanıldığı taktirde pek çok özelliğe sahiptir: dezenfektan ve immunmodulatör aktivite (sitokin salınımı) ,hipoksik dokulara vazodilatasyon ile oksijen sağlanması ve HbO2 dissosiyasyon (ayrışma) eğriside sağa kayma (venöz kanda pO2 20 mmHg ye düşebilmektedir). Büyüme faktörlerinin salınımı (PDGF – Platelet derived growth faktor ,TGF-β1 –Transforming growth factor beta 1 …. vs) dolayısıyla doku iyileşmesini hızlandırarak , ani homeostatik değişim nedeniyle hormonal salınım ve /veya plasebo etki , ve en önemlisi antioksidan savunma kapasitesinin artması ile genel bir metabolik iyileşme görülmektedir.
Diğer bir önemli fark ozon tedavi uzun süren ve birbiri ile bağlantılı metabolik değişikliklere neden olurken HOT’ de değişiklikler yüksek konsantrasyondaki Oksijene bağlı olup kısa süreli etkileri vardır. Çok ilginçtir ki , ilk Hiperbarik Oksijen Tedavisinin hemen sonrasında artmış DNA hasarı saptanmış olup bir gün sonrasında hiçbir etki görülmemiştir. Dennog ve arkadaşlarına göre (1996) aynı şartlar altında HOT devamında antioksidan savunma sisteminde artış olabilmektedir.Bu varsayım Kim ve arkadaşlarının yaptığı bir çalışma ile desteklenmektedir (2001). İlk HOT seansından sonra görülen önemli oksidatif hasar bulguları nedeniyle ozon tedaviye düşük dozlar ile başlanıp yavaşça doz artırımına gidilmesi ve böylece muhtemel bir hasarın önüne geçilmesi yönündeki görüşlerim güçlenmiştir .
HOT - OZON TEDAVİNİN HASTALIKLARDAKİ
ETKİNLİK KARŞILAŞTIRMASI
| |
HOT-OZON |
TERAPİ |
|
Arteriyel gaz embolisi
|
+++
|
---
|
|
Dekompresyon hastalığı
|
+++
|
---
|
|
Ağır CO ve duman inhalasyonu
|
+++
|
---
|
|
Ağır kankaybına bağlı anemi
|
+++
|
---
|
|
Gazlı gangren
|
+++
|
?
|
|
Deri greftleri ve flepleri
|
+
|
+++
|
|
Osteo-radionecroz önlenmesinde
|
+
|
+++
|
|
Radyasyon tahribatı
|
+
|
+++
|
|
Refrakter osteomiyelit
|
+
|
+++
|
|
Nekrotizan fascitis
|
+
|
+++
|
|
Travmatik iskemik yaralar
|
+
|
+++
|
|
Termal yanıklar
|
+
|
+++
|
|
Kronik ülserler ve yaralar
|
+
|
+++
|
|
Multipl skleroz
|
---
|
+?
|
|
Kronik yorgunluk sendromu
|
+
|
++
|
|
HİV-AİDS
|
+?
|
+
|
|
Yaşlılık / geriatri
|
---
|
++
|
+ az ; ++ orta ; +++ iyi aktivite ; --- etkisiz
Bizler ozon tedavisini daha çok sevmekteyiz çünkü bu bilgiler ışığında ozon tedavi daha etkili görünmektedir . Pek çok vakada kombine uygulamalar tercih edilmektedir. Majör terapi ve torbalama veya rektal insuflasyon ve ozonlu su ve kremler böylelikle sinerjistik etkilerden yararlanarak hedefe ulaşılır. Buda ozon tedavinin etkinliğini çeşitli kollardan gösterir (enfeksiyon ,enflamasyon, hücre nekrozu, iskemi, metabolizma bozukluğu ve bozulmuş iyileşme süreci vb.).
Dr. Bevers ve arkadaşları (1995) de radyasyona bağlı hematürilerde HOT (20 seans %100 O2 3 bar ve 90 dakika süre) kullanmış buna karşılık Dr. R. Dall’Aglio bu problemi sadece 3 seans ozon gazı uygulama ile (haftada 1 kez) çözmüştür . 1996 yılında Dr. Bavers karşılaştırmalı çalışma teklifimizi reddetmiştir.
Çeviren: Dr Lale Yeprem
OZON SAĞLIK HİZMETLERİ
Önceki Sayfa
|